Tại sao virus SARS, MERS và SARS-CoV-2 đều cần một động vật trung gian trước khi lây sang người?

24/01/2022, 20:16 GMT+7

(Tổ Quốc) - Cũng giống như SARS và MERS, virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) được cho là đã lây từ dơi sang người qua một động vật trung gian khác.

Các nghiên cứu trong nhiều năm qua đã cho thấy dơi là vật chủ của "một số lượng khổng lồ" các loại virus corona. Một phần nguyên nhân là bởi vì có rất nhiều loài dơi trên thế giới. Chúng chiếm tới 1/5 số loài thú có vú.

"Do có chủng loại đa dạng và phong phú, dơi có thể mang theo hàng loạt loại virus khác nhau," Giáo sư David Hayman, nhà sinh vật học về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Massey, nhận xét.

Tuy nhiên, hình thức sinh tồn của dơi cũng góp phần tạo ra nhiều loại virus mới.

"Cũng giống như con người tập trung tại các thành phố, dơi sống thành từng nhóm hàng nghìn con trong không gian hẹp. Đây là môi trường lí tưởng để virus lây nhiễm từ cá thể này sang các cá thể khác".

Theo giáo sư Hayman, dơi không phải là loài có hành vi "giãn cách xã hội" và do đó, chúng là vật chủ của rất nhiều loại virus corona. Mặc dù virus sinh sống và phát triển trên cơ thể dơi, nhưng chúng không gây ra bất kì triệu chứng bệnh nào cho loài sinh vật này.

Theo ABC News, cấu trúc gen của SARS-CoV-2 có tới 96% tương đồng với virus corona phát hiện ở dơi. Không chỉ có vậy, virus SARS (gây ra bệnh dịch năm 2003), và MERS cũng từng được tìm thấy trên dơi.

Hai loại virus này lây lan sang người thông qua một sinh vật trung gian. Virus SARS lây sang người qua cầy hương còn MERS lây sang người qua lạc đà.

"Có vẻ như virus SARS chủng mới cũng có con đường lây lan tương tự," nhà sinh học Jemma Geoghegan tại Đại học Otago nhận xét.

Tại sao virus SARS, MERS và SARS-CoV-2 đều cần một động vật trung gian trước khi lây sang người? - Ảnh 1.

Các tế bào (màu xanh nâu) bị virus SARS-CoV-2 (màu hồng) bám vào. Ảnh: NIH

Lây nhiễm sang người

"Sự tiếp xúc giữa con người và sinh vật sống khiến sự lây nhiễm dễ xảy ra hơn," Tiến sĩ Geoghegan nói.

"Những khu chợ động vật là nguồn lây nhiễm lớn do sự tương tác giữa nhiều sinh vật sống. Tại đây, các loài động vật hoang dã được để sát nhau trong khi những vấn đề vệ sinh tối thiểu như rửa tay lại không được chú trọng. Đây là cơ hội để virus lây lan từ loài này sang loài khác, bao gồm con người".

Lí giải về vấn đề virus corona phải lây sang một vật trung gian trước khi lây sang người, tiến sĩ Geoghegan cho rằng: "Đối với vật chủ (trong trường hợp này là dơi), virus corona có thể lây lan trong quần thể dơi một cách thoải mái. Không có áp lực nào buộc virus phải thay đổi bởi vì chúng đã kí sinh khá tốt ở trên dơi. Để lây được sang người, chúng sẽ phải trải qua một quá trình thay đổi về trao đổi chất, tiến hóa để có thể lây từ người sang người".

"Tuy nhiên giữa quá trình đó, cấu trúc của virus không phù hợp đối với cả người lẫn dơi," tiến sĩ Geoghegan cho biết. "Lây nhiễm qua một vật trung gian, có thể là một loài vật gần với con người, là một cách đơn giản để vượt qua giai đoạn này."

Virus corona trên dơi hình thành từ đâu?

Theo tiến sĩ Geoghegan, nếu dơi là "bể chứa" virus corona, có khả năng dơi và virus đã cộng sinh và cùng tiến hóa trong hàng triệu năm.

Nhà khoa học môi trường Hume Field từ tổ chức EcoHealth Alliance, một trong những nhóm đầu tiên phát hiện virus SARS trên dơi năm 2003, cho biết các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng virus corona và dơi đã cộng sinh trong ít nhất 10.000 năm trở lại đây, thậm chí con số có thể là hàng trăm nghìn và hàng triệu năm trước.

"Virus corona và dơi đã có mối quan hệ tiến hóa lâu dài và mạnh mẽ trong nhiều năm qua," ông nói.

Hiện tại, tiến sĩ Geoghegan đang nghiên cứu virus ở cá.

"Cá là sinh vật cơ bản trong nhành tiến hóa của động vật có xương sống. Chúng tiến hóa 500 triệu năm trước và tất cả các động vật có xương sống khác đều có chúng nguồn gốc này."

Tới nay, tiến sĩ Geoghegan và cộng sự chưa tìm thấy virus corna nào trên cá, nhưng họ đã tìm thấy tổ tiên của một số họ virus khác.

"Ví dụ, chúng tôi nghĩ virus Ebola chỉ có trên dơi, linh trưởng và người, nhưng hiện đã phát hiện được dấu vết gen liên quan tới virus Ebola trên cá," tiến sĩ Geoghegan nói.

Triều Tiên tung tín hiệu gì sau khi phóng loạt tên lửa?

Triều Tiên tung tín hiệu gì sau khi phóng loạt tên lửa?

Thế giới 16 phút

(Tổ Quốc) - Triều Tiên đã bắn ba tên lửa đạn đạo về phía Đông hôm thứ Tư, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden kết thúc chuyến công du châu Á và nhấn mạnh cam kết an ninh của Mỹ với Seoul và Tokyo.

Trung Quốc đánh cược vào vaccine mRNA 'cây nhà lá vườn'

Trung Quốc đánh cược vào vaccine mRNA 'cây nhà lá vườn'

Thế giới 16 phút

(Tổ Quốc) - Theo hãng AP, Trung Quốc hiện đang tăng cường chiến dịch kiểm soát đợt bùng phát dịch bệnh Covid-19 lớn nhất kể từ khi bùng phát.

Lời cảnh báo từ Davos về nguy cơ kinh tế toàn cầu

Lời cảnh báo từ Davos về nguy cơ kinh tế toàn cầu

Thế giới 16 phút

(Tổ Quốc) - Tại Diễn đàn kinh tế thế giới thường niên diễn ra ở Davos từ ngày 23/5, nhiều lời cảnh báo đang được đưa ra đối với nền kinh tế toàn cầu. Trong đó, nhiều tiếng nói bày tỏ lo ngại về nguy cơ suy thoái trên toàn thế giới.

Nguyên nhân nước Anh khan hiếm chung cư một cách khó hiểu, cả nước chỉ có 20 dự án

Nguyên nhân nước Anh khan hiếm chung cư một cách khó hiểu, cả nước chỉ có 20 dự án

Thế giới 16 phút

(Tổ Quốc) - Loại hình bất động sản còn thiếu tại Anh được cho là giải pháp hữu hiệu giúp lĩnh vực bất động sản dần ổn định sau khi chứng kiến đà tăng phi mã.

Đức theo đuổi dự án khí đốt mới nhằm giảm thiểu áp lực về năng lượng

Đức theo đuổi dự án khí đốt mới nhằm giảm thiểu áp lực về năng lượng

Thế giới 16 phút

(Tổ Quốc) - Thủ tướng Scholz đã bắt đầu chuyến công du 3 ngày ở Senegal và kỳ vọng quốc gia này sẽ trở thành nhà sản xuất khí đốt lớn trong khu vực.

Thế giới có nguy cơ sắp phải đón một mùa hè nắng nóng chưa từng có

Thế giới có nguy cơ sắp phải đón một mùa hè nắng nóng chưa từng có

Thế giới 16 phút

(Tổ Quốc) - Đứt gãy chuỗi cung ứng, lạm phát tăng cao đi kèm với mất điện và nắng nóng: Một viễn cảnh không thể tệ hơn thời hậu đại dịch.

Triều Tiên tung tín hiệu gì sau khi phóng loạt tên lửa?

Triều Tiên tung tín hiệu gì sau khi phóng loạt tên lửa?

Thế giới 25/05/2022 09:53

(Tổ Quốc) - Triều Tiên đã bắn ba tên lửa đạn đạo về phía Đông hôm thứ Tư, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden kết thúc chuyến công du châu Á và nhấn mạnh cam kết an ninh của Mỹ với Seoul và Tokyo.

Gen Z mang cơm đi làm: Cần biết gì để thoát cảnh năng nổ được vài ngày là cất hộp cơm vào một góc?

Gen Z mang cơm đi làm: Cần biết gì để thoát cảnh năng nổ được vài ngày là cất hộp cơm vào một góc?

Đời sống 25/05/2022 09:52

Mang cơm trưa đi làm với Gen Z mà nói là cả 1 sự cố gắng và nỗ lực, nếu không có sự chuẩn bị kỹ thì rất dễ bỏ cuộc.

Nữ tình nguyện viên ở SEA Games 31: Nhan sắc nổi bật, học chuyên sâu về Golf

Nữ tình nguyện viên ở SEA Games 31: Nhan sắc nổi bật, học chuyên sâu về Golf

Thể thao 25/05/2022 08:59

(Tổ Quốc) - Nữ sinh hiện đang học Khoa Huấn luyện viên thể thao và mong muốn trở thành một HLV chuyên nghiệp trong tương lai.

HLV Park Hang-seo chỉ còn 8 tháng hợp đồng, báo Indonesia đưa ra đề xuất táo bạo

HLV Park Hang-seo chỉ còn 8 tháng hợp đồng, báo Indonesia đưa ra đề xuất táo bạo

Thể thao 25/05/2022 08:57

(Tổ Quốc) - Trang Okebola (Indonesia) đã vẽ nên một kế hoạch đặc biệt dành cho bóng đá xứ Vạn đảo trong thời gian tới.

Gặp gỡ 'nam thần' TDDC Văn Vĩ Lương ngoài đời: 5 tuổi năng khiếu được phát hiện, 22 tuổi thành sinh viên Đại học Kinh tế

Gặp gỡ 'nam thần' TDDC Văn Vĩ Lương ngoài đời: 5 tuổi năng khiếu được phát hiện, 22 tuổi thành sinh viên Đại học Kinh tế

Thể thao 25/05/2022 08:56

(Tổ Quốc) - Với hành trình tập luyện từ khi còn nhỏ, VĐV Văn Vĩ Lương được đánh giá là một trong những gương mặt tiềm năng của bộ môn TDDC Việt Nam.

Kế hoạch của Bộ VHTTDL triển khai thực hiện Chương trình về phòng, chống bạo lực gia đình trong tình hình mới đến năm 2025

Kế hoạch của Bộ VHTTDL triển khai thực hiện Chương trình về phòng, chống bạo lực gia đình trong tình hình mới đến năm 2025

Văn hóa 25/05/2022 08:56

Bộ VHTTDL vừa ban hành Quyết định số 1127/QĐ-BVHTTDL về việc Ban hành Kế hoạch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai thực hiện Chương trình về phòng, chống bạo lực gia đình trong tình hình mới đến năm 2025.

Nữ TNV kể chuyện tháp tùng VIP ở SEA Games 31: Có ngày chỉ ngủ 2 tiếng nhưng rất hạnh phúc và tự hào!

Nữ TNV kể chuyện tháp tùng VIP ở SEA Games 31: Có ngày chỉ ngủ 2 tiếng nhưng rất hạnh phúc và tự hào!

Đời sống 25/05/2022 08:33

Diệu Linh đã có một hành trình đáng nhớ, có thêm nhiều người bạn và các anh chị đáng yêu tại SEA Games 31.

Nghiên cứu của Harvard chỉ ra: Người giàu có thể mua được nhiều hạnh phúc hơn bằng cách... cho người khác tiền

Nghiên cứu của Harvard chỉ ra: Người giàu có thể mua được nhiều hạnh phúc hơn bằng cách... cho người khác tiền

Đời sống 24/05/2022 22:52

Các nhà nghiên cứu của Trường Kinh doanh Harvard đã nghiên cứu 4.000 người giàu có tài sản triệu USD trở lên. Theo Inc, họ đã phát hiện ra những điều đáng ngạc nhiên về mối quan hệ giữa tiền bạc và hạnh phúc.

Vang mãi tình đồng đội Tây Trường Sơn

Vang mãi tình đồng đội Tây Trường Sơn

Pháp luật 24/05/2022 20:57

(Tổ Quốc) - Tại khuôn viên 27/7, Đại Từ, phường đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, cựu chiến binh, thương binh Nguyễn Hữu Thời cùng các đồng đội cất vang bài hát “Xe ba bánh thương binh” đầy hào sảng, chan chứa nghĩa tình: “Xe bon bon khắp nẻo đường đi tìm đồng đội của tôi/ Xe ba bánh đi khắp nơi chở đầy tình thương nỗi nhớ. Ta lại nhớ chiến trường trăng treo đầu súng…”.

Lễ Bế mạc SEA Games 31: Hội tụ để tỏa sáng

Lễ Bế mạc SEA Games 31: Hội tụ để tỏa sáng

Thể thao 24/05/2022 20:55

(Tổ Quốc) - Tối 23/5, sau 17 ngày tranh tài sôi nổi, Đại hội thể thao Đông Nam Á - SEA Games 31 đã kết thúc với Lễ bế mạc trọng thể, diễn ra tại Cung điền kinh trong nhà Mỹ Đình, Hà Nội. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đến dự, phát biểu và tuyên bố bế mạc SEA Games 31.

Thể thao điện tử tiếp tục là bộ môn thi đấu tính huy chương tại SEA Games 32

Thể thao điện tử tiếp tục là bộ môn thi đấu tính huy chương tại SEA Games 32

Thể thao 24/05/2022 20:55

(Tổ Quốc) - Hội thể thao điện tử giải trí (VIRESA) sẽ hỗ trợ toàn diện giúp cho Liên đoàn thể thao điện tử Campuchia tổ chức tốt thể thao điện tử tại SEA Games 32 diễn ra vào năm 2023 tại Campuchia. Tại kỳ SEA Games 32, thể thao điện tử tiếp tục là môn thể thao chính thức tranh huy chương.

Tình yêu “nhàm chán” trong Nhật Kí Tự Do Của Tôi có gì mà gây nghiện đến thế?

Tình yêu “nhàm chán” trong Nhật Kí Tự Do Của Tôi có gì mà gây nghiện đến thế?

Đời sống 24/05/2022 20:41

Chuyện tình yêu trong phim “nhàm chán” đến gây nghiện.

Nhan sắc sau 16 năm đóng "Nhật ký vàng anh" của Loan "bà già": Trẻ đẹp ngỡ ngàng ở trời Tây

Nhan sắc sau 16 năm đóng "Nhật ký vàng anh" của Loan "bà già": Trẻ đẹp ngỡ ngàng ở trời Tây

Đời sống 24/05/2022 20:34

Loan "bà già" có thể nói là nhân vật có nhiều màu sắc không kém gì nữ chính trong "Nhật ký vàng Anh". Và người đóng vai ấy chính là diễn viên Linh Phương. Sau 16 năm, nhan sắc của cô đã thay đổi ra sao?

Trung Quốc đánh cược vào vaccine mRNA 'cây nhà lá vườn'

Trung Quốc đánh cược vào vaccine mRNA 'cây nhà lá vườn'

Thế giới 24/05/2022 20:14

(Tổ Quốc) - Theo hãng AP, Trung Quốc hiện đang tăng cường chiến dịch kiểm soát đợt bùng phát dịch bệnh Covid-19 lớn nhất kể từ khi bùng phát.

Huawei và Leica chính thức 'đường ai nấy đi'

Huawei và Leica chính thức 'đường ai nấy đi'

Công nghệ 24/05/2022 20:03

(Tổ Quốc) - Mối quan hệ hợp tác giữa Huawei và Leica chính thức kết thúc từ ngày 31/3.

Điểm thú vị về 3 căn nhà của 3 cầu thủ tên tuổi của U23 Việt Nam: Tiến Linh - Hoàng Đức - Hùng Dũng

Điểm thú vị về 3 căn nhà của 3 cầu thủ tên tuổi của U23 Việt Nam: Tiến Linh - Hoàng Đức - Hùng Dũng

Đời sống 24/05/2022 19:27

Bên cạnh sự nghiệp tỏa sáng, các chân sút còn gây chú ý bởi đời sống riêng. Dù rất hiếm khi khoe hình ảnh lên trang cá nhân, song ít ai biết được các nam cầu thủ đang ở những căn nhà đẹp-sang-xịn.

Văn Toản 'nghiện' bánh cốm, Dụng Quang Nho mang đầy quà vặt đi Dubai

Văn Toản 'nghiện' bánh cốm, Dụng Quang Nho mang đầy quà vặt đi Dubai

Thể thao 24/05/2022 19:10

(Tổ Quốc) - U23 Việt Nam có mặt tại sân bay Nội Bài chiều 24/5 để di chuyển tới Dubai, chuẩn bị cho vòng chung kết U23 châu Á 2022.

Chiếu miễn phí 7 phim tại Tuần phim ASEAN 2022

Chiếu miễn phí 7 phim tại Tuần phim ASEAN 2022

Văn hóa 24/05/2022 18:44

(Tổ Quốc) - Tuần Phim ASEAN 2022 được tổ chức từ ngày 27/5 đến ngày 01/6/2022 tại Thủ đô Hà Nội và từ 28/5 đến hết ngày 02/6/2022 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Cầu thủ U23 Việt Nam được CĐV tặng hoa hồng trước khi sang Dubai

Cầu thủ U23 Việt Nam được CĐV tặng hoa hồng trước khi sang Dubai

Thể thao 24/05/2022 18:23

(Tổ Quốc) - U23 Việt Nam bay hai chặng vào chiều tối 24/5 trước khi có mặt tại Dubai (UAE) tập huấn chuẩn bị cho vòng chung kết U23 châu Á 2022.

Xem thêm