[Gỡ nút thắt trong đầu tư hạ tầng giao thông TP Hồ Chí Minh] Bài cuối: Tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách

04/06/2021, 08:33 GMT+7

Kinhtedothi - Ngày 25/5/2021, Văn phòng Chính phủ đã có Thông báo 122/TB-VPCP về kết luận của Thủ tướng chính phủ tại buổi họp với lãnh đạo TP Hồ Chí Minh ngày 13/5/2021. Theo đó, Thủ tướng cơ bản đồng ý với đề xuất của TP Hồ Chí Minh về chủ trương báo cáo cấp có thẩm quyền tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2022 - 2025.

>>> Bài 1: Bài toán nào cho vốn đầu tư hạ tầng giao thông
>>> Bài 2: Giải phóng mặt bằng, khó do đâu?

>>> Bài 3: Lực cản từ tầm nhìn quy hoạch
 Một nút giao thông tại TP Hồ Chí Minh.
Thủ tướng nhấn mạnh, TP Hồ Chí Minh mong tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách là hợp lý. Vấn đề đặt ra là tính toán tăng phải đủ luận cứ thuyết phục. Đồng thời, Thủ tướng đề nghị TP Hồ Chí Minh đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết 54/2017/QH14 của Quốc hội, làm rõ kết quả đạt được, tồn tại , hạn chế, nguyên nhân, trên cơ sở đó tích cực thực hiện giải pháp, cơ chế, chính sách đặc thù tạo nguồn thu cho ngân sách TP.
Hợp lý nhưng luận cứ phải thuyết phục

Phải nói ngay rằng việc TP Hồ Chí Minh được tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách giữ lại giai đoạn 2022 - 2025 như thế nào thuộc thẩm quyền của Quốc hội khóa 15. Tuy nhiên điều thuận lợi cho TP Hồ Chí Minh là Thủ tướng cơ bản đồng ý đề xuất của TP và sẽ báo cáo ra Quốc hội trên cơ sở báo cáo đề xuất của Bộ Tài chính. Tuy nhiên việc TP Hồ Chí Minh giải trình, bảo vệ đề xuất của mình trước Quốc hội thuyết phục như thế nào mới là quan trọng. Bởi TP Hồ Chí Minh đề xuất tăng từ 18% lên 23%, tức tăng 5%, nhưng được tăng đến con số nào phải là Nghị quết của Quốc hội.

Đề án đề xuất tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP Hồ Chí Minh từ 18% lên 23% đối với các khoản thu điều tiết giữa cấp ngân sách T.Ư và cấp ngân sách địa phương giai đoạn 2022 - 2025 đã đưa ra các luận cứ chứng minh sự cần thiết và hợp lý của đề xuất. Đề án cho rằng: “TP Hồ Chí Minh cứ có 1 đồng ngân sách chi ra tạo được nguồn thu 5 đồng, với 5 đồng từ nguồn thu thì T.Ư lại có 4 đồng và TP có 1 đồng”.

Theo TS Nguyễn Hoàng Ngân - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển triển TP Hồ Chí Minh thì luận cứ đó trên cơ sở số liệu thu chi ngân sách 20 năm qua, chẳng hạn năm 2015 chi ngân sách 55.000 tỷ đồng - thu ngân sách 273 tỷ đồng hoặc năm 2020 chi khoảng 70.000 tỷ đồng - thu hơn 372.000 tỷ đồng. Tức thu ngân sách gấp khoảng 5 lần chi ngân sách. Với cách so sánh giữa tổng chi ngân sách và tổng thu ngân sách hàng năm, TS Nguyễn Hoàng Ngân cho rằng trong đầu tư tài chính cứ 1 đồng chi ngân sách TP Hồ Chí Minh thu đươc 5 đồng. Tuy nhiên, lý thuyết và thực tế về đầu tư tài chính không cho rằng chi ngân sách là chi đầu tư tài chính cả. Đầu tư tài chính là đầu tư chứng khoán, đầu tư ngoại tệ và một số hình thức đầu tư gián tiếp khác nhằm tìm kiếm lợi nhuận, chứ chi ngân sách cho quản lý hành chính, cho đáp ứng an ninh quốc phòng, an sinh xã hội,… sao gọi là đầu tư tài chính được. Chỉ các khoản chi ngân sách cho đầu tư phát triển (có hiệu quả), chi hỗ trợ doanh nghiệp và người dân (chẳng hạn chi khắc phục dịch covid-19) mới gián tiếp làm tăng thu ngân sách, nó cũng không tạo ra lợi nhuận trực tiếp được.

Không thể so sánh giữa tổng chi ngân sách với tổng thu ngân sách hàng năm để cho rằng tăng chi ngân sách sẻ làm tăng thu ngân sách theo một tỷ lệ nào đó cụ thể được. Nếu lập luận theo cách ấy thử hỏi tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP Hồ Chí Minh được tăng 5%, số tuyệt đối tăng khoảng 10.000 tỷ đồng, khi đó thu ngân sách TP có tăng 50.000 tỷ đồng theo tỷ lệ tương ứng không? Rõ ràng không có cơ sở, cho nên quan điểm đó là sự ngộ nhận gây hiểu nhầm.

Cần hiểu đúng hài hòa và công bằng trong tổng thể

Khi ngân sách quốc gia luôn luôn trong tình trạng bội chi thì không thể nói rằng sẽ có sự công bằng tuyệt đối nào cả về phân bổ nguồn ngân sách hàng năm cho các địa phương. Công bằng ở đây gắn chặt với sự hài hòa. Công bằng ở đây loại trừ tính so đo giữa địa phương nộp nhiều mà tỷ lệ nhận ít, địa phương nộp ít mà tỷ lệ nhận nhiều. Công bằng ở đây gắn với trách nhiệm, địa phương nào có lợi thế phải tích cực tăng thu để chia sẻ với địa phương còn khó khăn khai thác nguồn thu.

Phản ứng tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP Hồ Chí Minh thấp không tương xứng với mức thu đạt được, một quan chức của TP đã phát ngay trên nghị trường HĐND TP rằng: “Không thể xem TP Hồ Chí Minh là bò sữa để vắt sữa quá nhiều”. Đó là phản ứng mang tính so đo, mâu thuẫn trong quan điểm tiếp cận vấn đề phải hài hòa và công bằng tổng thể trong phân bổ ngân sách Nhà nước cho các địa phương hiện nay. Câu ví von đó phát ngoài hè phố chuyện thường thôi nhưng quan chức phát trên nghị trường có nên không?

Hài hòa và công bằng trong tổng thể biểu hiện trong đòi hỏi cân đối chung ngân sách quốc gia bảo đảm mục tiêu chung của đất nước, bảo đảm cho tất cả mọi địa phương, vùng sâu, vùng xa, bảo vệ biên giới hải đảo,…Dĩ nhiên, cần ưu tiên ngân sách nhiều hơn cho một số địa phương như TP Hồ Chí Minh, TP Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ,… để làm tăng hơn động lực cho phát triển. Công bằng không có nghĩa là cào bằng và công bằng trên cơ sở sử dụng nguồn ngân sách phải hiệu quả, tiết kiệm, đúng Luật Ngân sách Nhà nước.

Cần đặt ra câu hỏi nghiêm túc và phải được trả lời một cách nghiêm túc rằng tại sao có những tỉnh nghèo thu không đủ chi nhưng vẫn xin tiền ngân sách xây dựng tượng đài hoặc công trình chưa cần thiết, xa xỉ, từ hàng chục đến hàng nghìn tỷ đồng. Đối với các tỉnh giàu lại đầu tư hạ tầng giao thông tràn lan, nhiều công trình dở dang gây đọng vốn hàng nghìn tỷ đồng nhưng luôn kêu thiếu vốn đầu tư hạ tầng.

Phải kết hợp tối đa lợi thế đặc thù để khai thác nguồn thu

Một cách nói thẳng là TP Hồ Chí Minh không bao giờ có đủ vốn cho đầu tư giao thông trên địa bàn. Đòi hỏi TP Hồ Chí Minh phải có một cuộc cách mạng lớn về quy hoach, huy động và sử dụng vốn đầu tư thật sự hiệu quả. Nhu cầu lớn về đầu tư hạ tầng giao thông là có thật nhưng tham vọng vượt quá xa khả năng, đầu tư dàn trải, cơ chế đặc thù nắm trong tay không phát huy được, chỉ loay hoay đề án xin tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách.

Giả sử sẽ được tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách thêm 5%, TP Hồ Chí Minh có thêm nguồn vốn ngân sách khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm bắt đầu từ năm 2022 - 2025. Có dồn hết số tiền này bổ sung cho đầu tư giao thông cũng chưa thể giải quyết bài toán. Đề án mà Sở GTVT TP Hồ Chí Minh đã đề xuất (như đề cập ở bài 1) nhu cầu vốn đầu tư bình quân giai đoạn 2021 - 2025 là 111.000 tỷ đồng mỗi năm. Vậy thêm 10.000 tỷ đồng mỗi năm có nghĩa lý gì. Không thể chỉ nhìn mỗi nguồn tăng từ tăng điều tiết ngân sách mà TP Hồ Chí Minh phải phối, kết hợp nhiều nguồn thu cho ngân sách.

Đặc biệt là cơ chế đặc thù mà Nghị quyết 54/2017/QH14 đả mở cửa cho TP Hồ Chí Minh 3 cửa tạo nguồn thu, có thể huy động được nhiều chục nghìn tỷ đồng ngân sách bổ sung cho đầu tư giao thông. Giá trị cao của Nghị quyết 54 là chỗ đó chứ chỉ sử dụng đặc thù cho việc tăng thu nhập viên chức và tăng phí dịch vụ thì đâu cần đến Nghị quyết của Quốc hội. Do chưa phát huy được lợi thế cơ chế đặc thù đó nên Thủ tướng Chính phủ yêu cầu TP Hồ Chí Minh đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết 54 của Quốc hội, trên cơ sở đó tích cực thực hiện giải pháp, cơ chế, chính sách đặc thù tạo nguồn thu cho ngân sách.
Nhân Ngày Môi trường thế giới 5/6: Hành động để bảo vệ hệ sinh thái

Nhân Ngày Môi trường thế giới 5/6: Hành động để bảo vệ hệ sinh thái

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Biến đổi khí hậu (BĐKH) là vấn đề nổi cộm của nhân loại trong nhiều thập kỷ qua, với vô số những kỷ lục về nhiệt độ được thiết lập cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan. Không nói đâu xa, những ngày này, cả nước đang bước vào đợt nắng nóng lên tới trên 40oC. Tuy nhiên, theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, đây mới chỉ là đợt nắng nóng gay gắt đầu tiên, trong tháng 6 sẽ còn 2 - 3 đợt tiếp diễn.

Thời tiết hôm nay 4/6: Hà Nội mưa lớn, có khả năng xảy ra lốc, sét

Thời tiết hôm nay 4/6: Hà Nội mưa lớn, có khả năng xảy ra lốc, sét

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Thời tiết hôm nay 4/6, tại Hà Nội trời có mưa, mưa vừa, cục bộ mưa to và dông. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Nhiệt độ thấp nhất 24 - 27 độ C; cao nhất 29 - 32 độ C.

Tai nạn giao thông mới nhất hôm nay 3/6: 6 toa tàu bị đứt trôi ngược trên đường ray, 1 bé trai bị thương nặng

Tai nạn giao thông mới nhất hôm nay 3/6: 6 toa tàu bị đứt trôi ngược trên đường ray, 1 bé trai bị thương nặng

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - 6 toa tàu bị đứt trôi ngược trên đường ray, 1 bé trai bị thương nặng; Xe bồn chở dầu điều mất lái đâm thủng 3 ki-ốt hàng tạp hóa... là những tin tức tai nạn giao thông mới nhất hôm nay (3/6).

[Clip] Ô tô nghi mất kiểm soát, húc bay cabin có nhân viên bảo vệ bên trong

[Clip] Ô tô nghi mất kiểm soát, húc bay cabin có nhân viên bảo vệ bên trong

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Một chiếc ô tô đang lưu thông trên đường, bỗng nhiên mất kiểm soát lao vào cabin có một nhân viên bảo vệ bên trong. Vụ việc hy hữu xảy ra tại TP Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.

[Clip] Phi lên từ dốc với tốc độ cao, xe tải lật úp bên đường

[Clip] Phi lên từ dốc với tốc độ cao, xe tải lật úp bên đường

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Tài xế lái xe tải leo dốc với tốc độ cao đã bị mất kiểm soát tay lái, lao sang bên đường rồi lật nghiêng xe bên hành lang đường.

Hà Nội: Thi công giai đoạn 2 ga ngầm S12, các phương tiện lưu thông như thế nào?

Hà Nội: Thi công giai đoạn 2 ga ngầm S12, các phương tiện lưu thông như thế nào?

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Sở Giao thông vận tải Hà Nội vừa thông báo phương án tổ chức giao thông, phân luồng giao thông phục vụ thi công giai đoạn 2 - ga ngầm S12 (trên đường Trần Hưng Đạo, từ Lê Duẩn đến Trần Bình Trọng) thuộc dự án đường sắt đô thị thí điểm TP Hà Nội, đoạn Nhổn - ga Hà Nội

Các lực lượng đảm bảo an toàn cho thí sinh, tiếp sức cho kỳ thi vào lớp 10

Các lực lượng đảm bảo an toàn cho thí sinh, tiếp sức cho kỳ thi vào lớp 10

Xã hội 12/06/2021 19:13

(Tổ Quốc) - Hôm nay, 12/6, ngày thi đầu tiên của kỳ thi vào lớp 10 năm học 2021 - 2022, tại Hà Nội có mưa to kèm sấm chớp ngay từ sáng sớm. Điều này gây bất tiện và khó khăn cho phụ huynh cùng các em học sinh trong việc di chuyển đến địa điểm thi.

Xạ thủ tên lửa A72 Việt Nam xuất sắc diệt 5 máy bay địch, riêng ngày 29-4-1975 bắn hạ 2 chiếc

Xạ thủ tên lửa A72 Việt Nam xuất sắc diệt 5 máy bay địch, riêng ngày 29-4-1975 bắn hạ 2 chiếc

Pháp luật 12/06/2021 16:39

(Tổ Quốc) - Bằng thao tác rất nhanh nhẹn và chính xác, xạ thủ Nguyễn Hữu Căn nhanh chóng bắt được mục tiêu và quả đạn tên lửa A72 đã lao vút lên xuyên thẳng vào một chiếc máy bay AD6 của địch.

Tử vi hàng ngày 17/6 của 12 cung hoàng đạo chi tiết nhất

Tử vi hàng ngày 17/6 của 12 cung hoàng đạo chi tiết nhất

Tử vi 12/06/2021 15:57

Tử vi hàng ngày 17/6/2021 của 12 cung hoàng đạo: Sư Tử sự nghiệp chưa tìm được hướng đi rõ ràng, Bảo Bình tài chính khởi sắc.

Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục TDTT: 'Lựa chọn phương án tổ chức SEA Games phù hợp với tình hình thực tế'

Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục TDTT: 'Lựa chọn phương án tổ chức SEA Games phù hợp với tình hình thực tế'

Thể thao 12/06/2021 13:46

(Tổ Quốc) - Trong bối cảnh các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á đang chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, ngành thể thao Việt Nam đang theo dõi chặt chẽ diễn biến của dịch bệnh để tham mưu, đề xuất phương án tổ chức phù hợp với tình hình thực tế.

Tử vi hàng ngày 16/6 của 12 con giáp đầy đủ, chi tiết

Tử vi hàng ngày 16/6 của 12 con giáp đầy đủ, chi tiết

Tử vi 12/06/2021 13:02

Tử vi hàng ngày 16/6 của 12 con giáp rơi vào thứ 4, ngày Ất Mùi, tháng Giáp Ngọ, năm Tân Sửu: Tuất tài lộc dồi dào, Hợi tình cảm ngột ngạt.

Tử vi hàng ngày 16/6 của 12 cung hoàng đạo chi tiết nhất

Tử vi hàng ngày 16/6 của 12 cung hoàng đạo chi tiết nhất

Tử vi 12/06/2021 13:02

Tử vi hàng ngày 16/6/2021 của 12 cung hoàng đạo: Bạch Dương tình cảm ảm đạm, Song Ngư công việc bất ngờ chuyển xấu.

HLV Park Hang-seo: 'Giành 3 điểm trước Malaysia là bước tiến'

HLV Park Hang-seo: 'Giành 3 điểm trước Malaysia là bước tiến'

Thể thao 12/06/2021 07:22

(Tổ Quốc) - Chiến thắng 2-1 trước Malaysia giúp tuyển Việt Nam duy trì ngôi đầu bảng G, tạo tiền đề lớn cho trận đấu cuối gặp UAE.

Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội chúc mừng chiến thắng của đội tuyển Việt Nam

Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội chúc mừng chiến thắng của đội tuyển Việt Nam

Thể thao 12/06/2021 07:22

(Tổ Quốc) - Ở lượt trận thứ 7 vòng loại 2 World Cup 2022 bảng G, khu vực châu Á, đội tuyển Việt Nam đã đánh bại đội tuyển Malaysia với tỷ số 2-1.

Quật ngã 'bầy hổ', tuyển Việt Nam giữ vững ngôi đầu bảng G

Quật ngã 'bầy hổ', tuyển Việt Nam giữ vững ngôi đầu bảng G

Thể thao 12/06/2021 07:17

(Tổ Quốc) - Chiến thắng 2-1 trước Malaysia giúp đội tuyển Việt Nam giữ vững ngôi đầu bảng G, mở rộng cơ hội đi tiếp vào vòng 3.

Ngôi sao phim 'Ký sinh trùng' Song Kang Ho làm giám khảo Cannes 2021

Ngôi sao phim 'Ký sinh trùng' Song Kang Ho làm giám khảo Cannes 2021

Xã hội 11/06/2021 22:23

(Tổ Quốc) - Ngôi sao phim 'Ký sinh trùng' Song Kang Ho gần đây đã nhận lời tham gia ban giám khảo cuộc thi của liên hoan phim danh giá nhất thế giới lần thứ 74.

Các trường thực hiện phun khử khuẩn, sẵn sàng cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Các trường thực hiện phun khử khuẩn, sẵn sàng cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Xã hội 11/06/2021 21:35

(Tổ Quốc) - Đến thời điểm này, các điểm thi đã tiến hành vệ sinh, thực hiện công tác phun khử khuẩn, hoàn thành sơ đồ phòng thi và thực hiện công tác diễn tập trước kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2021 - 2022.

Thông điệp 'nước Mỹ trở lại' trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Tổng thống Joe Biden

Thông điệp 'nước Mỹ trở lại' trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Tổng thống Joe Biden

Thế giới 11/06/2021 20:55

(Tổ Quốc) - Chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ là tín hiệu mới nhất khẳng định thông điệp 'Nước Mỹ trở lại'.

Việt Nam- Thái Lan tiếp tục hợp tác sâu rộng trong lĩnh vực văn hóa

Việt Nam- Thái Lan tiếp tục hợp tác sâu rộng trong lĩnh vực văn hóa

Văn hóa 11/06/2021 20:06

(Tổ Quốc) - Chiều 11/6, tại Trụ sở Bộ VHTTDL, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã họp trực tuyến với Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thái Lan Ittthiphol Kunplome.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Xây dựng Báo Văn Hóa chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Xây dựng Báo Văn Hóa chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại

Văn hóa 11/06/2021 19:58

(Tổ Quốc) - Sáng 11/6, tại Hà Nội, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã làm việc với Báo Văn Hóa về tình hình thực hiện nhiệm vụ 5 tháng đầu năm, phương hướng nhiệm vụ các tháng cuối năm.

Nga chuẩn bị cung cấp cho Iran hệ thống vệ tinh trinh sát vượt trội

Nga chuẩn bị cung cấp cho Iran hệ thống vệ tinh trinh sát vượt trội

Thế giới 11/06/2021 17:12

(Tổ Quốc) - Truyền thông Mỹ đưa tin, Nga dự kiến sẽ phóng vệ tinh thăm dò có độ nét cao cho Iran, giúp nước này có được năng lực trinh sát vượt trội.

Bắt nữ Giám đốc tổ chức cho người Trung Quốc nhập cảnh trái phép dưới danh nghĩa “chuyên gia”

Bắt nữ Giám đốc tổ chức cho người Trung Quốc nhập cảnh trái phép dưới danh nghĩa “chuyên gia”

Pháp luật 11/06/2021 14:45

(Tổ Quốc) - Nữ Giám đốc Lê Thị Kim Anh đã tổ chức cho người Trung Quốc nhập cảnh trái phép dưới danh nghĩa “chuyên gia”, đã bị bắt.

Quảng Trị: Làm rõ vụ nổ súng trong đêm khiến một người tử vong

Quảng Trị: Làm rõ vụ nổ súng trong đêm khiến một người tử vong

Pháp luật 11/06/2021 12:59

(Tổ Quốc) - Công an tỉnh Quảng Trị đang điều tra, làm rõ vụ việc nổ súng bắn chết người xảy ra trên địa bàn.

Vì sao Tuấn Anh, Quang Hải không có tên trong trận gặp Malaysia?

Vì sao Tuấn Anh, Quang Hải không có tên trong trận gặp Malaysia?

Thể thao 11/06/2021 12:59

(Tổ Quốc) - Sáng ngày 11/6, HLV Park Hang-seo đã công bố danh sách 23 cầu thủ chuẩn bị cho trận đấu gặp Malaysia.

Boxing Việt Nam đứng trước cơ hội lớn giành vé dự Olympic Tokyo

Boxing Việt Nam đứng trước cơ hội lớn giành vé dự Olympic Tokyo

Thể thao 11/06/2021 11:12

(Tổ Quốc) - Với việc tích lũy đủ số điểm sau khi hoàn thành các giải trong hệ thống do Liên đoàn Quyền Anh thế giới tổ chức, võ sĩ Nguyễn Thị Tâm (môn Boxing hạng 51kg) đang đứng trước cơ hội giành vé dự Olympic.

HLV đội tuyển Malaysia muốn thay đổi cục diện bảng G

HLV đội tuyển Malaysia muốn thay đổi cục diện bảng G

Thể thao 11/06/2021 09:58

(Tổ Quốc) - HLV trưởng đội tuyển Malaysia Tan Cheng Hoe cho rằng, kết quả của trận đấu giữa tuyển Malaysia và tuyển Việt Nam sẽ thay đổi cục diện bảng G.

Xem thêm