[Gỡ nút thắt trong đầu tư hạ tầng giao thông TP Hồ Chí Minh] Bài cuối: Tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách

04/06/2021, 08:33 GMT+7

Kinhtedothi - Ngày 25/5/2021, Văn phòng Chính phủ đã có Thông báo 122/TB-VPCP về kết luận của Thủ tướng chính phủ tại buổi họp với lãnh đạo TP Hồ Chí Minh ngày 13/5/2021. Theo đó, Thủ tướng cơ bản đồng ý với đề xuất của TP Hồ Chí Minh về chủ trương báo cáo cấp có thẩm quyền tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2022 - 2025.

>>> Bài 1: Bài toán nào cho vốn đầu tư hạ tầng giao thông
>>> Bài 2: Giải phóng mặt bằng, khó do đâu?

>>> Bài 3: Lực cản từ tầm nhìn quy hoạch
 Một nút giao thông tại TP Hồ Chí Minh.
Thủ tướng nhấn mạnh, TP Hồ Chí Minh mong tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách là hợp lý. Vấn đề đặt ra là tính toán tăng phải đủ luận cứ thuyết phục. Đồng thời, Thủ tướng đề nghị TP Hồ Chí Minh đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết 54/2017/QH14 của Quốc hội, làm rõ kết quả đạt được, tồn tại , hạn chế, nguyên nhân, trên cơ sở đó tích cực thực hiện giải pháp, cơ chế, chính sách đặc thù tạo nguồn thu cho ngân sách TP.
Hợp lý nhưng luận cứ phải thuyết phục

Phải nói ngay rằng việc TP Hồ Chí Minh được tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách giữ lại giai đoạn 2022 - 2025 như thế nào thuộc thẩm quyền của Quốc hội khóa 15. Tuy nhiên điều thuận lợi cho TP Hồ Chí Minh là Thủ tướng cơ bản đồng ý đề xuất của TP và sẽ báo cáo ra Quốc hội trên cơ sở báo cáo đề xuất của Bộ Tài chính. Tuy nhiên việc TP Hồ Chí Minh giải trình, bảo vệ đề xuất của mình trước Quốc hội thuyết phục như thế nào mới là quan trọng. Bởi TP Hồ Chí Minh đề xuất tăng từ 18% lên 23%, tức tăng 5%, nhưng được tăng đến con số nào phải là Nghị quết của Quốc hội.

Đề án đề xuất tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP Hồ Chí Minh từ 18% lên 23% đối với các khoản thu điều tiết giữa cấp ngân sách T.Ư và cấp ngân sách địa phương giai đoạn 2022 - 2025 đã đưa ra các luận cứ chứng minh sự cần thiết và hợp lý của đề xuất. Đề án cho rằng: “TP Hồ Chí Minh cứ có 1 đồng ngân sách chi ra tạo được nguồn thu 5 đồng, với 5 đồng từ nguồn thu thì T.Ư lại có 4 đồng và TP có 1 đồng”.

Theo TS Nguyễn Hoàng Ngân - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển triển TP Hồ Chí Minh thì luận cứ đó trên cơ sở số liệu thu chi ngân sách 20 năm qua, chẳng hạn năm 2015 chi ngân sách 55.000 tỷ đồng - thu ngân sách 273 tỷ đồng hoặc năm 2020 chi khoảng 70.000 tỷ đồng - thu hơn 372.000 tỷ đồng. Tức thu ngân sách gấp khoảng 5 lần chi ngân sách. Với cách so sánh giữa tổng chi ngân sách và tổng thu ngân sách hàng năm, TS Nguyễn Hoàng Ngân cho rằng trong đầu tư tài chính cứ 1 đồng chi ngân sách TP Hồ Chí Minh thu đươc 5 đồng. Tuy nhiên, lý thuyết và thực tế về đầu tư tài chính không cho rằng chi ngân sách là chi đầu tư tài chính cả. Đầu tư tài chính là đầu tư chứng khoán, đầu tư ngoại tệ và một số hình thức đầu tư gián tiếp khác nhằm tìm kiếm lợi nhuận, chứ chi ngân sách cho quản lý hành chính, cho đáp ứng an ninh quốc phòng, an sinh xã hội,… sao gọi là đầu tư tài chính được. Chỉ các khoản chi ngân sách cho đầu tư phát triển (có hiệu quả), chi hỗ trợ doanh nghiệp và người dân (chẳng hạn chi khắc phục dịch covid-19) mới gián tiếp làm tăng thu ngân sách, nó cũng không tạo ra lợi nhuận trực tiếp được.

Không thể so sánh giữa tổng chi ngân sách với tổng thu ngân sách hàng năm để cho rằng tăng chi ngân sách sẻ làm tăng thu ngân sách theo một tỷ lệ nào đó cụ thể được. Nếu lập luận theo cách ấy thử hỏi tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP Hồ Chí Minh được tăng 5%, số tuyệt đối tăng khoảng 10.000 tỷ đồng, khi đó thu ngân sách TP có tăng 50.000 tỷ đồng theo tỷ lệ tương ứng không? Rõ ràng không có cơ sở, cho nên quan điểm đó là sự ngộ nhận gây hiểu nhầm.

Cần hiểu đúng hài hòa và công bằng trong tổng thể

Khi ngân sách quốc gia luôn luôn trong tình trạng bội chi thì không thể nói rằng sẽ có sự công bằng tuyệt đối nào cả về phân bổ nguồn ngân sách hàng năm cho các địa phương. Công bằng ở đây gắn chặt với sự hài hòa. Công bằng ở đây loại trừ tính so đo giữa địa phương nộp nhiều mà tỷ lệ nhận ít, địa phương nộp ít mà tỷ lệ nhận nhiều. Công bằng ở đây gắn với trách nhiệm, địa phương nào có lợi thế phải tích cực tăng thu để chia sẻ với địa phương còn khó khăn khai thác nguồn thu.

Phản ứng tỷ lệ điều tiết ngân sách cho TP Hồ Chí Minh thấp không tương xứng với mức thu đạt được, một quan chức của TP đã phát ngay trên nghị trường HĐND TP rằng: “Không thể xem TP Hồ Chí Minh là bò sữa để vắt sữa quá nhiều”. Đó là phản ứng mang tính so đo, mâu thuẫn trong quan điểm tiếp cận vấn đề phải hài hòa và công bằng tổng thể trong phân bổ ngân sách Nhà nước cho các địa phương hiện nay. Câu ví von đó phát ngoài hè phố chuyện thường thôi nhưng quan chức phát trên nghị trường có nên không?

Hài hòa và công bằng trong tổng thể biểu hiện trong đòi hỏi cân đối chung ngân sách quốc gia bảo đảm mục tiêu chung của đất nước, bảo đảm cho tất cả mọi địa phương, vùng sâu, vùng xa, bảo vệ biên giới hải đảo,…Dĩ nhiên, cần ưu tiên ngân sách nhiều hơn cho một số địa phương như TP Hồ Chí Minh, TP Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ,… để làm tăng hơn động lực cho phát triển. Công bằng không có nghĩa là cào bằng và công bằng trên cơ sở sử dụng nguồn ngân sách phải hiệu quả, tiết kiệm, đúng Luật Ngân sách Nhà nước.

Cần đặt ra câu hỏi nghiêm túc và phải được trả lời một cách nghiêm túc rằng tại sao có những tỉnh nghèo thu không đủ chi nhưng vẫn xin tiền ngân sách xây dựng tượng đài hoặc công trình chưa cần thiết, xa xỉ, từ hàng chục đến hàng nghìn tỷ đồng. Đối với các tỉnh giàu lại đầu tư hạ tầng giao thông tràn lan, nhiều công trình dở dang gây đọng vốn hàng nghìn tỷ đồng nhưng luôn kêu thiếu vốn đầu tư hạ tầng.

Phải kết hợp tối đa lợi thế đặc thù để khai thác nguồn thu

Một cách nói thẳng là TP Hồ Chí Minh không bao giờ có đủ vốn cho đầu tư giao thông trên địa bàn. Đòi hỏi TP Hồ Chí Minh phải có một cuộc cách mạng lớn về quy hoach, huy động và sử dụng vốn đầu tư thật sự hiệu quả. Nhu cầu lớn về đầu tư hạ tầng giao thông là có thật nhưng tham vọng vượt quá xa khả năng, đầu tư dàn trải, cơ chế đặc thù nắm trong tay không phát huy được, chỉ loay hoay đề án xin tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách.

Giả sử sẽ được tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách thêm 5%, TP Hồ Chí Minh có thêm nguồn vốn ngân sách khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm bắt đầu từ năm 2022 - 2025. Có dồn hết số tiền này bổ sung cho đầu tư giao thông cũng chưa thể giải quyết bài toán. Đề án mà Sở GTVT TP Hồ Chí Minh đã đề xuất (như đề cập ở bài 1) nhu cầu vốn đầu tư bình quân giai đoạn 2021 - 2025 là 111.000 tỷ đồng mỗi năm. Vậy thêm 10.000 tỷ đồng mỗi năm có nghĩa lý gì. Không thể chỉ nhìn mỗi nguồn tăng từ tăng điều tiết ngân sách mà TP Hồ Chí Minh phải phối, kết hợp nhiều nguồn thu cho ngân sách.

Đặc biệt là cơ chế đặc thù mà Nghị quyết 54/2017/QH14 đả mở cửa cho TP Hồ Chí Minh 3 cửa tạo nguồn thu, có thể huy động được nhiều chục nghìn tỷ đồng ngân sách bổ sung cho đầu tư giao thông. Giá trị cao của Nghị quyết 54 là chỗ đó chứ chỉ sử dụng đặc thù cho việc tăng thu nhập viên chức và tăng phí dịch vụ thì đâu cần đến Nghị quyết của Quốc hội. Do chưa phát huy được lợi thế cơ chế đặc thù đó nên Thủ tướng Chính phủ yêu cầu TP Hồ Chí Minh đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết 54 của Quốc hội, trên cơ sở đó tích cực thực hiện giải pháp, cơ chế, chính sách đặc thù tạo nguồn thu cho ngân sách.
Nhân Ngày Môi trường thế giới 5/6: Hành động để bảo vệ hệ sinh thái

Nhân Ngày Môi trường thế giới 5/6: Hành động để bảo vệ hệ sinh thái

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Biến đổi khí hậu (BĐKH) là vấn đề nổi cộm của nhân loại trong nhiều thập kỷ qua, với vô số những kỷ lục về nhiệt độ được thiết lập cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan. Không nói đâu xa, những ngày này, cả nước đang bước vào đợt nắng nóng lên tới trên 40oC. Tuy nhiên, theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, đây mới chỉ là đợt nắng nóng gay gắt đầu tiên, trong tháng 6 sẽ còn 2 - 3 đợt tiếp diễn.

Thời tiết hôm nay 4/6: Hà Nội mưa lớn, có khả năng xảy ra lốc, sét

Thời tiết hôm nay 4/6: Hà Nội mưa lớn, có khả năng xảy ra lốc, sét

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Thời tiết hôm nay 4/6, tại Hà Nội trời có mưa, mưa vừa, cục bộ mưa to và dông. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Nhiệt độ thấp nhất 24 - 27 độ C; cao nhất 29 - 32 độ C.

Tai nạn giao thông mới nhất hôm nay 3/6: 6 toa tàu bị đứt trôi ngược trên đường ray, 1 bé trai bị thương nặng

Tai nạn giao thông mới nhất hôm nay 3/6: 6 toa tàu bị đứt trôi ngược trên đường ray, 1 bé trai bị thương nặng

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - 6 toa tàu bị đứt trôi ngược trên đường ray, 1 bé trai bị thương nặng; Xe bồn chở dầu điều mất lái đâm thủng 3 ki-ốt hàng tạp hóa... là những tin tức tai nạn giao thông mới nhất hôm nay (3/6).

[Clip] Ô tô nghi mất kiểm soát, húc bay cabin có nhân viên bảo vệ bên trong

[Clip] Ô tô nghi mất kiểm soát, húc bay cabin có nhân viên bảo vệ bên trong

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Một chiếc ô tô đang lưu thông trên đường, bỗng nhiên mất kiểm soát lao vào cabin có một nhân viên bảo vệ bên trong. Vụ việc hy hữu xảy ra tại TP Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.

[Clip] Phi lên từ dốc với tốc độ cao, xe tải lật úp bên đường

[Clip] Phi lên từ dốc với tốc độ cao, xe tải lật úp bên đường

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Tài xế lái xe tải leo dốc với tốc độ cao đã bị mất kiểm soát tay lái, lao sang bên đường rồi lật nghiêng xe bên hành lang đường.

Hà Nội: Thi công giai đoạn 2 ga ngầm S12, các phương tiện lưu thông như thế nào?

Hà Nội: Thi công giai đoạn 2 ga ngầm S12, các phương tiện lưu thông như thế nào?

Nhà đất 16 phút

Kinhtedothi - Sở Giao thông vận tải Hà Nội vừa thông báo phương án tổ chức giao thông, phân luồng giao thông phục vụ thi công giai đoạn 2 - ga ngầm S12 (trên đường Trần Hưng Đạo, từ Lê Duẩn đến Trần Bình Trọng) thuộc dự án đường sắt đô thị thí điểm TP Hà Nội, đoạn Nhổn - ga Hà Nội

Triều Tiên tung tín hiệu gì sau khi phóng loạt tên lửa?

Triều Tiên tung tín hiệu gì sau khi phóng loạt tên lửa?

Thế giới 25/05/2022 09:53

(Tổ Quốc) - Triều Tiên đã bắn ba tên lửa đạn đạo về phía Đông hôm thứ Tư, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden kết thúc chuyến công du châu Á và nhấn mạnh cam kết an ninh của Mỹ với Seoul và Tokyo.

Gen Z mang cơm đi làm: Cần biết gì để thoát cảnh năng nổ được vài ngày là cất hộp cơm vào một góc?

Gen Z mang cơm đi làm: Cần biết gì để thoát cảnh năng nổ được vài ngày là cất hộp cơm vào một góc?

Đời sống 25/05/2022 09:52

Mang cơm trưa đi làm với Gen Z mà nói là cả 1 sự cố gắng và nỗ lực, nếu không có sự chuẩn bị kỹ thì rất dễ bỏ cuộc.

Nữ tình nguyện viên ở SEA Games 31: Nhan sắc nổi bật, học chuyên sâu về Golf

Nữ tình nguyện viên ở SEA Games 31: Nhan sắc nổi bật, học chuyên sâu về Golf

Thể thao 25/05/2022 08:59

(Tổ Quốc) - Nữ sinh hiện đang học Khoa Huấn luyện viên thể thao và mong muốn trở thành một HLV chuyên nghiệp trong tương lai.

HLV Park Hang-seo chỉ còn 8 tháng hợp đồng, báo Indonesia đưa ra đề xuất táo bạo

HLV Park Hang-seo chỉ còn 8 tháng hợp đồng, báo Indonesia đưa ra đề xuất táo bạo

Thể thao 25/05/2022 08:57

(Tổ Quốc) - Trang Okebola (Indonesia) đã vẽ nên một kế hoạch đặc biệt dành cho bóng đá xứ Vạn đảo trong thời gian tới.

Gặp gỡ 'nam thần' TDDC Văn Vĩ Lương ngoài đời: 5 tuổi năng khiếu được phát hiện, 22 tuổi thành sinh viên Đại học Kinh tế

Gặp gỡ 'nam thần' TDDC Văn Vĩ Lương ngoài đời: 5 tuổi năng khiếu được phát hiện, 22 tuổi thành sinh viên Đại học Kinh tế

Thể thao 25/05/2022 08:56

(Tổ Quốc) - Với hành trình tập luyện từ khi còn nhỏ, VĐV Văn Vĩ Lương được đánh giá là một trong những gương mặt tiềm năng của bộ môn TDDC Việt Nam.

Kế hoạch của Bộ VHTTDL triển khai thực hiện Chương trình về phòng, chống bạo lực gia đình trong tình hình mới đến năm 2025

Kế hoạch của Bộ VHTTDL triển khai thực hiện Chương trình về phòng, chống bạo lực gia đình trong tình hình mới đến năm 2025

Văn hóa 25/05/2022 08:56

Bộ VHTTDL vừa ban hành Quyết định số 1127/QĐ-BVHTTDL về việc Ban hành Kế hoạch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai thực hiện Chương trình về phòng, chống bạo lực gia đình trong tình hình mới đến năm 2025.

Nữ TNV kể chuyện tháp tùng VIP ở SEA Games 31: Có ngày chỉ ngủ 2 tiếng nhưng rất hạnh phúc và tự hào!

Nữ TNV kể chuyện tháp tùng VIP ở SEA Games 31: Có ngày chỉ ngủ 2 tiếng nhưng rất hạnh phúc và tự hào!

Đời sống 25/05/2022 08:33

Diệu Linh đã có một hành trình đáng nhớ, có thêm nhiều người bạn và các anh chị đáng yêu tại SEA Games 31.

Nghiên cứu của Harvard chỉ ra: Người giàu có thể mua được nhiều hạnh phúc hơn bằng cách... cho người khác tiền

Nghiên cứu của Harvard chỉ ra: Người giàu có thể mua được nhiều hạnh phúc hơn bằng cách... cho người khác tiền

Đời sống 24/05/2022 22:52

Các nhà nghiên cứu của Trường Kinh doanh Harvard đã nghiên cứu 4.000 người giàu có tài sản triệu USD trở lên. Theo Inc, họ đã phát hiện ra những điều đáng ngạc nhiên về mối quan hệ giữa tiền bạc và hạnh phúc.

Vang mãi tình đồng đội Tây Trường Sơn

Vang mãi tình đồng đội Tây Trường Sơn

Pháp luật 24/05/2022 20:57

(Tổ Quốc) - Tại khuôn viên 27/7, Đại Từ, phường đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, cựu chiến binh, thương binh Nguyễn Hữu Thời cùng các đồng đội cất vang bài hát “Xe ba bánh thương binh” đầy hào sảng, chan chứa nghĩa tình: “Xe bon bon khắp nẻo đường đi tìm đồng đội của tôi/ Xe ba bánh đi khắp nơi chở đầy tình thương nỗi nhớ. Ta lại nhớ chiến trường trăng treo đầu súng…”.

Lễ Bế mạc SEA Games 31: Hội tụ để tỏa sáng

Lễ Bế mạc SEA Games 31: Hội tụ để tỏa sáng

Thể thao 24/05/2022 20:55

(Tổ Quốc) - Tối 23/5, sau 17 ngày tranh tài sôi nổi, Đại hội thể thao Đông Nam Á - SEA Games 31 đã kết thúc với Lễ bế mạc trọng thể, diễn ra tại Cung điền kinh trong nhà Mỹ Đình, Hà Nội. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đến dự, phát biểu và tuyên bố bế mạc SEA Games 31.

Thể thao điện tử tiếp tục là bộ môn thi đấu tính huy chương tại SEA Games 32

Thể thao điện tử tiếp tục là bộ môn thi đấu tính huy chương tại SEA Games 32

Thể thao 24/05/2022 20:55

(Tổ Quốc) - Hội thể thao điện tử giải trí (VIRESA) sẽ hỗ trợ toàn diện giúp cho Liên đoàn thể thao điện tử Campuchia tổ chức tốt thể thao điện tử tại SEA Games 32 diễn ra vào năm 2023 tại Campuchia. Tại kỳ SEA Games 32, thể thao điện tử tiếp tục là môn thể thao chính thức tranh huy chương.

Tình yêu “nhàm chán” trong Nhật Kí Tự Do Của Tôi có gì mà gây nghiện đến thế?

Tình yêu “nhàm chán” trong Nhật Kí Tự Do Của Tôi có gì mà gây nghiện đến thế?

Đời sống 24/05/2022 20:41

Chuyện tình yêu trong phim “nhàm chán” đến gây nghiện.

Nhan sắc sau 16 năm đóng "Nhật ký vàng anh" của Loan "bà già": Trẻ đẹp ngỡ ngàng ở trời Tây

Nhan sắc sau 16 năm đóng "Nhật ký vàng anh" của Loan "bà già": Trẻ đẹp ngỡ ngàng ở trời Tây

Đời sống 24/05/2022 20:34

Loan "bà già" có thể nói là nhân vật có nhiều màu sắc không kém gì nữ chính trong "Nhật ký vàng Anh". Và người đóng vai ấy chính là diễn viên Linh Phương. Sau 16 năm, nhan sắc của cô đã thay đổi ra sao?

Trung Quốc đánh cược vào vaccine mRNA 'cây nhà lá vườn'

Trung Quốc đánh cược vào vaccine mRNA 'cây nhà lá vườn'

Thế giới 24/05/2022 20:14

(Tổ Quốc) - Theo hãng AP, Trung Quốc hiện đang tăng cường chiến dịch kiểm soát đợt bùng phát dịch bệnh Covid-19 lớn nhất kể từ khi bùng phát.

Huawei và Leica chính thức 'đường ai nấy đi'

Huawei và Leica chính thức 'đường ai nấy đi'

Công nghệ 24/05/2022 20:03

(Tổ Quốc) - Mối quan hệ hợp tác giữa Huawei và Leica chính thức kết thúc từ ngày 31/3.

Điểm thú vị về 3 căn nhà của 3 cầu thủ tên tuổi của U23 Việt Nam: Tiến Linh - Hoàng Đức - Hùng Dũng

Điểm thú vị về 3 căn nhà của 3 cầu thủ tên tuổi của U23 Việt Nam: Tiến Linh - Hoàng Đức - Hùng Dũng

Đời sống 24/05/2022 19:27

Bên cạnh sự nghiệp tỏa sáng, các chân sút còn gây chú ý bởi đời sống riêng. Dù rất hiếm khi khoe hình ảnh lên trang cá nhân, song ít ai biết được các nam cầu thủ đang ở những căn nhà đẹp-sang-xịn.

Văn Toản 'nghiện' bánh cốm, Dụng Quang Nho mang đầy quà vặt đi Dubai

Văn Toản 'nghiện' bánh cốm, Dụng Quang Nho mang đầy quà vặt đi Dubai

Thể thao 24/05/2022 19:10

(Tổ Quốc) - U23 Việt Nam có mặt tại sân bay Nội Bài chiều 24/5 để di chuyển tới Dubai, chuẩn bị cho vòng chung kết U23 châu Á 2022.

Chiếu miễn phí 7 phim tại Tuần phim ASEAN 2022

Chiếu miễn phí 7 phim tại Tuần phim ASEAN 2022

Văn hóa 24/05/2022 18:44

(Tổ Quốc) - Tuần Phim ASEAN 2022 được tổ chức từ ngày 27/5 đến ngày 01/6/2022 tại Thủ đô Hà Nội và từ 28/5 đến hết ngày 02/6/2022 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Cầu thủ U23 Việt Nam được CĐV tặng hoa hồng trước khi sang Dubai

Cầu thủ U23 Việt Nam được CĐV tặng hoa hồng trước khi sang Dubai

Thể thao 24/05/2022 18:23

(Tổ Quốc) - U23 Việt Nam bay hai chặng vào chiều tối 24/5 trước khi có mặt tại Dubai (UAE) tập huấn chuẩn bị cho vòng chung kết U23 châu Á 2022.

Xem thêm